VARDİYA ZABİTİ YETİŞTİRME EĞİTİMİ

Denizcilik kariyerinde zabitlik mertebesi, hem sorumluluk hem de mesleki itibar açısından önemli bir temsil eder. Türkiye'de bu mertebeye bağlı iki ana yol vardır: denizcilik fakültesi veya yüksekokul mezuniyeti ya da tamamlama eğitimi yoluyla uygulanan eğitim programı. Vardiya Zabiti Yetiştirme Eğitimi, akademik bir denizcilik geçmişi olmayan adaylar için ikinci süreçte kapsamlı ve uluslararası alanda en kabul görme seçeneği oluşturur. Bu program, 236 iş günü süren uzun soluklu bir yapı içinde aday sıfırdan profesyonel vardiya zabitliği temizler. Aşağıdaki başlıklarda eğitimin tanımı, içeriği, süresi, müfredat ayrıntıları ve adayların bilmesi gereken ek bilgiler detaylı biçimde ele alınmıştır.

Eğitim Nedir?

Vardiya Zabiti Yetiştirme Eğitimi, akademik mezuniyeti olmayan ancak uluslararası gemilerde zabitlik yapmak isteyen adaylara yönelik uzun soluklu bir programdır. Eğitimin temel amacı, teorik ve uygulamalı derslerle kursiyerin sıfırdan başlayarak profesyonel vardiya zabiti yeterliğine erişmesini sağlamaktır.

Program, denizcilik mesleğine farklı disiplinlerden gelen adaylara kapı açan bir yapı sunmaktadır. Mühendislik, işletme, ekonomi veya karmaşık alanlarda akademik eğitim almış kişiler; bu program sayesinde uluslararası kabul vardiya zabitliği yeterliğine sahip olabilir. Aynı şekilde lise mezunu olan adaylar da gerekli ön şartları karşıladıkları takdirde bu karayolu denizcilik kariyerine sahip oldular.

Programa kabul edilen günde; sınıf modüllerinin ardından köprüüstü değişiminde gerçek rotalarla pratik yapar, ECDIS ve ARPA laboratuvarlarında dijital köprüüstü disiplinini öğrenir, GMDSS kabininde iletişim refleksini bilim ve denizcilik İngilizcesi modülüyle uluslararası iletişimde yetkinleşir. Bu yapı, kursun teorik bilgisi ile pratik beceriyi eşzamanlı geliştirmesini sağlar.

Eğitimin içeriği nedir?

Eğitim içeriği, sıfırdan başlayan bir aday uluslararası standartlarda vardiya zabitliği yapabilecek seviyeye taşıyacak şekilde tasarlanmıştır. İçerik üç ana eksen üzerinde yapılandırılır.

Birinci eksen seyir ve manevra hareketleridir. Seyir, haritacılık, astronomik navigasyon, COLREG kuralları ile manevra ve limana yaklaşma teknikleri bu eksende ele alınır. İkinci eksen teknik sistemler ve iletişimi sağlarlar. GMDSS sisteminin kullanımı, ECDIS ve ARPA disiplini ile denizcilik İngilizcesi bu eksende temel konulardır. Üçüncü eksen ise yönetimsel ve mevzuata dayalı olanlardır. BRM, stabilite ve yük güvenliği, yük operasyonu, mevzuat bilgisi ile yönetim ve takım çalışması bu eksende işlenir.

Bu üç eksen içeren entegre biçimin uygulanması, kursyerin sahaya çıktığı ilk gün köprüüstünde sorumluluğun üstlenebilecek donanıma sahip olmasını sağlar.

Eğitim Süresi Ne Kadar?

Vardiya Zabiti Yetiştirme Eğitimi toplamda 236 iş günü olarak araştırılmaktadır. Bu süre boyunca program kapsamı ve adayın sıfırdan profesyonel düzeyde taşıma hedefi göz önünde bulundurularak belirlenir.

Akademik bir denizcilik sürecinde olmayan bir günün, uluslararası gemilerde vardiya tutabilecek seviyede ciddi bir bilgi egzersizi ve refleks gelişimi gerektirir. Seyir, manevra, mevzuat, iletişim, stabilite, yük operasyonu ve liderlik gibi farklı disiplinlerin derinlemesine derinlikli işlenebilmesi için 236 iş günlük takvime gerçek anlamda ihtiyaç vardır. Bu süre; Teorik derslerin sindirilmesine, simülatör seanslarının çok sayıda tekrarlanmasına, vaka ekibi içinde tartışılmasına ve denizcilik İngilizcesinin uluslararası standartlarda eğitim olanakları tanınır.

Programın bu sürecin gerçekleşmiş olması, mezun olan denizcilik fakültesi mezunlarıyla aynı uluslararası standartta yetkinliğe sahip olunmasının mümkün kılınması en önemli belirsizliktir.

Müfredat Bilgisi

Bakanlık müfredatı dokuz ana modülden oluşur. Modül teorik derslerin yanı sıra simülatör uygulamaları, laboratuvar çalışmaları ve vaka tartışmalarıyla desteklenir.

Seyir, haritacılık ve astronomik navigasyon modülü, eğitimin omurgasını oluşturur. Kâğıt harita kullanımı, konum belirleme, kerteriz alma, sekstant kullanımı, gök cisimleriyle konum bulma, almanak okuma, ölü hesaplama, akıntı ve rüzgâr etkileri, gel-git tabloları, ECDIS rota üzerinden planlama, UKC programlaması ile dar geçit planları ayrıntılı biçimde işlenir.

COLREG ve çatışma önleme modülünde 1972 COLREG'in 38 kuralı tek tek ele alınır. Karşılıklı, kesişen ve açıkçaya geçen gemiler arasındaki yol verme kuralları, sınırlı görüş koşulları, özel durum gemileri, fenerler, sözler ve seslerin ayrıntılı biçimi işlenir ve simülatör vakalarıyla pekiştirilir.

Köprüüstü kaynak yönetimi (BRM) modülünde yorgunluk yönetimi, otomasyon gradyanı, kapalı döngü iletişim, sahanın doğru paylaşılması, soru sorma cesareti ve çatışma çözümü gibi konular vaka çalışmalarıyla işlenir.

GMDSS ve iletişim modülünde VHF DSC, MF/HF DSC, INMARSAT-FB, NAVTEX, EPIRB, SART ve AIS gibi GMDSS donanımının doğru kullanımı ile tehlike, aciliyet ve güvenlik mesajlarının önceden ayrıntılı olarak ele alınması.

Manevra ve liman yaklaşma modülünde akıntı, rüzgar ve dümen-pervane iletişimi, Williamson dönüşü, Anderson dönüşü, kötü hava sığınma manevrası ve dar kanal yaklaşmaları simülatörde uygulamalı olarak çalışılır.

Stabilite, trim ve yük güvenliği modülünde geminin ve boyuna stabilitesi, GM hesabı, balast tankı yönetimi, çalkantı, serbest yüzey etkisi ile IMO Stabilite Kodu uygulamaları işlenir.

Yük operasyon modülünde konteyner ve genel yük operasyonlarında bağlama, dökme yük, tehlikeli yük (IMDG) ile tanker temel bilgisi işlenir.

Mevzuat ve idari birimler modülünde STCW, MARPOL, SOLAS, ISM Kod, ISPS Kod ve MLC 2006 kapsamındaki çerçevenin vardiya zabitinin sorumlulukları aktarılır. PSC denetimleri ve klas sorveylerine zabitin nasıl katkı vereceği bu modülde alınır.

Liderlik ve takım çalışması modülü, STCW Manila'nın kayıtlı olduğu programa eklenmiştir. Vardiya zabitinin sadece teknik bir görev üstlenen kişi değil, aynı zamanda bir saha yöneticisi olduğu bu modülde pekiştirilir.