UZAKYOL KAPTAN/VARDİYA ZABİTİ EĞİTİMİ (7.01)

Denizcilik kariyerinde uzakyol vardiya zabiti, dünyanın herhangi bir parçası, herhangi bir tonajda ve herhangi bir tipte gemide köprüüstünde sorumluluğu üstlenme yetkisi veren temel mertebeyi temsil eder. Bu mertebeye ulaşmak için Türkiye'de iki ana yol bulunur: denizcilik fakültesi veya yüksek okul mezuniyeti ya da tamamlama eğitimi yoluyla sürdürülen Uzakyol Vardiya Zabiti Yetiştirme programı. Uzakyol Kaptan / Vardiya Zabiti Eğitimi (7.01), bu ikinci yolun en kapsamlı ve uluslararası alanda en kabul gören seçeneği oluşturan, 88 iş günü süren kapsamlı bir programdır. Aşağıdaki başlıklarda eğitimin tanımı, içeriği, süresi, müfredat ayrıntıları ve adayların bilmesi gereken ek bilgiler detaylı biçimde ele alınmıştır.

Eğitim Nedir?

Uzakyol Vardiya Zabiti Eğitimi, uluslararası gemilerde zabitlik yetkisiyle kazandırılmış teorik ve simülasyonla zenginleştirilmiş kapsamlı bir programdır. Eğitimi güncelleyen adaylar, köprüüstünde seyir emniyetini sağlama ve mürettebatı yönetme gibi kritik hizmetlerin sorumlulukları üstlenir.

TC Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından kayıtlı toplam ders saati üzerinden uzun soluklu bir takvimle yürütülür. Programa kabul edilen günde; sınıf modüllerinin ardından köprüüstü değişiminde gerçek rotalarla pratik yapar, ECDIS ve ARPA laboratuvarlarında dijital köprüüstü disiplinini öğrenir, GMDSS kabininde iletişim refleksini bilim ve denizcilik İngilizcesi modülüyle uluslararası iletişimde yetkinleşir.

Eğitim sayesinde bir günde; seyirden astronomik navigasyona, COLREG kurallarından manevra tekniklerine, GMDSS sistemlerinden stabilite hesaplarına ve uluslararası mevzuattan liderlik disiplinine kadar uzak yol denizciliğinin tüm uzunluktaki sistematik biçimde kazanır.

Eğitimin içeriği nedir?

Eğitim içeriği, uzakyol vardiya zabitliğinin tüm bölümlerinin bölümlere göre biçimlendirilmesi için tasarlanmıştır. İçerik üç ana eksen üzerinde yapılandırılır.

Birinci eksen seyir ve manevra hareketleridir. Seyir, astronomik navigasyon, COLREG kuralları ile manevra ve limana yaklaşma teknikleri bu eksende ele alınır. İkinci eksen teknik sistemler ve iletişimi sağlarlar. GMDSS sisteminin kullanımı, ECDIS ve ARPA disiplini, BRM ile denizcilik İngilizcesi bu eksenin temel konularıdır. Üçüncü eksen ise yönetimsel ve mevzuata dayalı olanlardır. Stabilite ve yük operasyonu, uluslararası mevzuat bilgisi ile yönetim ve ekip çalışması bu eksende işlenir.

Bu üç eksenli entegre biçimin uygulanması, kursyerin sahaya çıktığı ilk gün köprüüstünde sorumluluğun üstlenilebilecek bütüncül bir donanıma sahip olmasını sağlar.

Eğitim Süresi Ne Kadar?

Uzakyol Vardiya Zabiti Eğitimi toplamda 88 iş günü olarak geliştirilmektedir. Bu süre boyunca program kapsamı ve uluslararası standartlarda bir vardiya zabiti üretim hedefi göz önünde bulundurularak belirlendi.

Müfredat Bilgisi

Bakanlık müfredatı, sekiz ana modülden oluşur. Modül teorik derslerin yanı sıra simülatör uygulamaları, laboratuvar çalışmaları ve vaka tartışmalarıyla desteklenir.

Seyir ve astronomik geometri modülünde kâğıt harita kullanımı, mevki tespit, kerteriz alma, altıgen ile gök cisimleri üzerinden mevki bulma, almanak okuma, ölü hesaplaşma, akıntı ve rüzgar etkileri, gel-git tabloları, rota planlama ile UKC (Under Keel Clearance) planlaması işlenir. Astronomik navigasyon, GPS ve elektronik sistemlerin yedeği olarak modern denizcilikte mevcut olan bir tanesine sahiptir.

COLREG ve çatışma önleme modülünde 1972 COLREG'in 38 kuralı ayrıntılı işlenir. Karşılıklı, ulaşma ve geçen gemilerle ilgili yol verme kuralları, sınırlı görüş koşulları, özel durum gemileri, fenerler, sözlü ve ses ayrılmadan ezberlenir; simülasyon vakalarıyla pekiştirilir.

Köprüüstü kaynak yönetimi (BRM) modülünde vardiya zabitinin teknik becerisine kadar insan faktörü disiplinini de yönetmesi ilkesinden hareketle kapalı döngü iletişim, otomasyon gradyanı yönetimi, durumsal orta ile çatışma çözümü sorunları işlenir.

GMDSS ve iletişim modülünde VHF DSC, MF/HF DSC, INMARSAT-FB, NAVTEX, EPIRB ve SART donanımı; Tehlike, aciliyet ve güvenlik mesajları ile sahil radyolarıyla iletişim protokolleri ele alınır. GMDSS GOC sertifikası genellikle bu programa paralel olarak alınır.

Manevra ve liman yaklaşma modülünde deşarj, rüzgâr ve dümen-pervane hareketi, Williamson dönüşü, Anderson dönüşü, dar kanal manevraları, römorkör eşliğinde ile kontrol edilen kaptan iletişim disiplini simülatörde uygulamalı olarak çalışılır.

Stabilite ve yük operasyonu modülünde geminin enine ve boyuna stabilitesi, GM hesabı, balast tank yönetimi, serbest yüzey etkisi, IMO Stabilite Kodu, konteyner ve genel yük operasyonları ile IMDG kapsamındaki tehlikeli yüklemeler ele alınır.

Mevzuat ve idari birimler modülünde STCW, MARPOL, SOLAS, ISM Kod, ISPS Kod ve MLC 2006 kapsamındaki çerçevenin vardiya zabitinin sorumlulukları aktarılır. PSC denetimleri ile klas sorveylerine zabitin nasıl katkı vereceği bu modülde alınır.

Liderlik ve takım çalışma modülü, STCW'nin 2010 Manila bozulmasıyla programa eklenmiştir. Vardiya zabitinin yalnızca teknik bir görev üstlenen kişi değil, aynı zamanda bir saha yöneticisi olduğu bu modülde pekiştirilir. Mürettebat motivasyonu, çatışma yönetimi ve karar disiplini bu modülün temel konularıdır.