Gemiadamları Sağlık Yönergesi güncellendi. İlk bakışta en dikkat çekici değişiklik, 3 aylık kuralın kaldırılması. Ancak düzenleme bununla sınırlı değil.
Gemiadamlarının sağlık muayenesinde; 10 yıllık dönemden görme testlerine, işitme cihazlarından obezite değerlendirmesine kadar pek çok konu yeniden ele alındı.
Peki, bu değişiklikler gemiadamları açısından pratikte ne anlama geliyor?
3 Aylık Kural Kaldırıldı
Öncelikle en çok merak edilen değişiklikten başlayalım.
Bir gemiadamının "Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi"nin süresi dolduğunda, eski uygulamada önemli bir süre sınırı bulunuyordu.
Belgenin süresi dolduktan sonra 3 ay içerisinde periyodik sağlık muayenesi yaptırılmazsa, yeniden genel muayeneye girilmesi gerekiyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte bu uygulama kaldırıldı. Yani sağlık belgesinin süresinin üzerinden 3 ay geçmesi, tek başına yeniden genel muayene zorunluluğu doğurmuyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken başka bir değişiklik daha var.
3 Periyodik Muayene Hakkı Sona Erdi
Eski sistemde üç periyodik muayeneyi tamamlama şartı bulunuyordu. Yeni düzenlemede ise bu şart kaldırıldı ve bunun yerine 10 yıllık bir dönem esas alındı.
Genel muayene sonrasında düzenlenen "Gemiadamları Sağlık Yoklama" Belgesi ile başlayan bu dönem içerisinde periyodik sağlık muayeneleri gerçekleştirilebilecek.
10 yıllık dönemin sonunda ise yeniden genel muayene yapılması gerekiyor. Burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor:
10 yıllık dönem, sağlık belgesinin 10 yıl boyunca geçerli olduğu anlamına gelmiyor. Bu iki süre birbirinden farklı.
Sağlık Yoklama Belgesi Kaç Yıl Geçerli?
Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi'nin geçerlilik süresi yaşa göre ayrıca değerlendiriliyor.
18-65 yaş arasındaki gemiadamlarında: Belge en fazla 2 yıl geçerli.
18 yaşından küçük veya 65 yaşından büyük gemiadamlarında: Belge en fazla 1 yıl geçerli.
Dolayısıyla yeni sistemde iki farklı süreyi birbirinden ayırmak gerekiyor:
10 yıllık dönem: Genel muayene sonrasında başlayan muayene dönemi.
1 veya 2 yıllık süre: Düzenlenen Sağlık Yoklama Belgesi'nin geçerlilik süresi.
Gemiadamları Sağlık Muayenesinde Neler Değişti?
Değişiklikler yalnızca muayene süreleriyle sınırlı değil. Gemiadamları sağlık muayenesinde görme, renk görme, işitme, kilo ve obezite değerlendirmeleri ile sağlık tetkikleri konusunda da yeni düzenlemeler bulunuyor.
Görme Testlerinde Yeni Kriterler
Gemiadamlarının görme değerlendirmesinde, asgari düzeltme gerektirmeyen uzak görme kapasitesine ilişkin kriterler daha ayrıntılı şekilde ele alındı. Özellikle gözcülük görevinde gerekli olan görme şartları da düzenlemede ayrıca dikkate alındı.
Bu nedenle gemiadamlarının görme değerlendirmesi, yalnızca genel görme yeterliliği açısından değil, görev kapsamında ihtiyaç duyulan görme şartları bakımından da önem taşıyor.
Renk Görme Testlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Renk görme testleriyle ilgili de dikkat çekici değişiklikler bulunuyor. Renkli veya düzeltici lens ve gözlük kullanımına izin verilmiyor.
Ayrıca aşağıdaki testlerin uygulanmasına ilişkin kurallar güncellendi:
Ishihara
Farnsworth D-15
Spektral Anomaloskop
Bu nedenle renk görme değerlendirmesine girecek gemiadamlarının güncel uygulamaları dikkate alması önem taşıyor.
Ortokeratoloji (Uyku Lensleri) Artık Uygun Kabul Edilmiyor
Görme değerlendirmesi kapsamında öne çıkan bir diğer konu ise ortokeratoloji lensleri, diğer adıyla uyku lensleri. Yeni düzenleme kapsamında bu lenslerin kullanımı uygun kabul edilmiyor.
Bu durum, görme düzeltmesinde ortokeratoloji kullanan gemiadamları açısından özellikle dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer alıyor.
İşitme Cihazı Kullanan Gemiadamları İçin Yeni Gereklilikler
Görme testinin ardından sağlık değerlendirmesinin önemli başlıklarından biri de işitme. İşitme yardım cihazı kullanan gemiadamları açısından yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca cihazın kullanılması yeterli görülmüyor. Yedek cihaz ve pil bulundurma şartları da yeniden düzenleniyor.
Bunun yanında acil durumlarda kullanılabilecek ışıklı ve titreşimli uyarı sistemleri de değerlendirme kriterleri arasında yer alıyor.
Odyogramın hangi durumlarda isteneceği ve konuşma ile fısıltı testlerinin nasıl uygulanacağına ilişkin kurallar da yeniden belirlenmiş durumda.
Dolayısıyla işitme değerlendirmesi artık yalnızca “ne kadar duyuyorsun?” sorusundan ibaret değil. Kullanılan işitme yardım cihazının ve acil durum koşullarındaki yeterliliğin de dikkate alındığı daha kapsamlı bir değerlendirme söz konusu.
Obezite Değerlendirmesinde 7 Aşamalı Karar Ağacı
Sağlık değerlendirmesinde değişen başlıklardan biri de kilo ve obezite değerlendirmesi. Yeni düzenlemeyle gemiadamlarının sağlık değerlendirmesinde obezite için 7 aşamalı “Obezite Karar Ağacı” oluşturuldu.
Bu yaklaşım, obezite değerlendirmesinin yalnızca tek bir ölçüm üzerinden değil, belirlenen aşamalar ve kriterler doğrultusunda yapılması anlamına geliyor.
Bu nedenle sağlık muayenesi sırasında kilo ve obezite değerlendirmesi, önceki uygulamalardan farklı şekilde ele alınabilecek başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Sağlık Tetkiklerine Anti-HBs Testi Eklendi
Gemiadamlarının sağlık muayenesinde istenen tetkikler konusunda da değişiklik yapıldı.
Hem genel hem de periyodik sağlık muayenelerinde istenen tetkiklere Anti-HBs testi eklendi.
Bunun yanında hekim, gerekli gördüğü durumlarda ilave tetkikler de isteyebilecek.
Ayrıca E-Nabız sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin hükümler de güncellendi. Bu nedenle muayeneye hazırlanan gemiadamlarının mevcut sağlık kayıtlarını ve ilgili tetkik sonuçlarını güncel düzenlemeler doğrultusunda değerlendirmesi önem taşıyor.
Gözcülük Görevi İçin Yeni Değerlendirme Seçeneği
Düzenlemenin dikkat çeken diğer başlıklarından biri de görev sınırlamaları. Sağlık durumuna bağlı görev ve çalışma alanı değerlendirmelerine yeni bir seçenek eklendi:
“Gözcülük görevine uygun değildir.”
Böylece gözcülük görevi, sağlık değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınabilecek bir başlık haline geliyor. Özellikle görme ve işitme gibi gözcülük görevini doğrudan etkileyebilecek sağlık kriterleri açısından bu düzenlemenin önemi daha da artıyor.
Gemiadamları Sağlık Yönergesindeki Değişiklikler Neleri Kapsıyor?
Yeni düzenlemeyle birlikte öne çıkan değişiklikleri kısaca şöyle özetleyebiliriz:
3 aylık kural kaldırıldı.
3 periyodik muayene hakkı sona erdi.
Genel muayene sonrasında 10 yıllık bir dönem esas alınmaya başlandı.
10 yıllık dönem ile sağlık belgesinin geçerlilik süresinin birbirinden farklı olduğu netleştirildi.
Sağlık Yoklama Belgesi, yaş grubuna göre 1 veya 2 yıl geçerli olacak.
Görme ve renk görme testlerine ilişkin kriterler güncellendi.
Renkli veya düzeltici lens ve gözlük kullanımına ilişkin kurallar değişti.
Ishihara, Farnsworth D-15 ve Spektral Anomaloskop testlerine ilişkin uygulamalar güncellendi.
Ortokeratoloji (uyku lensleri) uygun kabul edilmiyor.
İşitme cihazı kullananlar için yedek cihaz ve pil gereklilikleri düzenlendi.
Acil durumlarda kullanılacak ışıklı ve titreşimli uyarı sistemleri kriterlere dahil edildi.
Obezite değerlendirmesinde 7 aşamalı Obezite Karar Ağacı oluşturuldu.
Genel ve periyodik muayenelerde istenen tetkiklere Anti-HBs testi eklendi.
Hekimin gerekli gördüğü durumlarda ilave tetkik istemesine ilişkin hükümler güncellendi.
e-Nabız sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin hükümler değiştirildi.
Gözcülük görevi için “Gözcülük görevine uygun değildir” şeklinde yeni bir değerlendirme seçeneği getirildi.
Sonuç: Gemiadamlarını Yeni Dönemde Neler Bekliyor?
Gemiadamları Sağlık Yönergesi'ndeki değişiklikler, yalnızca takvimdeki bir sürenin kaldırılmasından ibaret değil. 3 aylık kural kaldırıldı, 3 periyodik muayene şartı sona erdi ve 10 yıllık bir dönem esas alındı.
Bunun yanında görme ve renk görme testlerinin kuralları güncellendi. İşitme cihazı kullanan gemiadamları için yedek cihaz ve pil gereklilikleri yeniden düzenlendi. Obezite değerlendirmesinde 7 aşamalı bir karar ağacı oluşturuldu. Muayene tetkiklerine Anti-HBs testi eklendi ve gözcülük görevi için yeni bir değerlendirme seçeneği getirildi.
Yani gemiadamlarının sağlık muayenesinde artık hem “Ne zaman muayene olacağım?” hem de “Muayenede hangi kriterler değerlendirilecek?” sorularının cevapları bazı durumlarda farklılık gösteriyor.
Denizde olduğu gibi sağlıkta da süreci önceden planlamak önemli. Bu nedenle sağlık muayenesine girmeden önce güncel kuralları takip etmek, süreç sırasında karşılaşılabilecek sürprizlerin önüne geçmeye yardımcı olabilir.
*Not: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sağlık muayenesi ve uygunluk değerlendirmelerinde güncel mevzuat ile yetkili sağlık kuruluşlarının uygulamaları esas alınmalıdır.